Bir pergolanın ana kirişi sehim yapmaya başladığında, sürgü kapının alt şasesi yük altında burulduğunda ya da asma katın kirişi yürürken titrediğinde çoğu usta aynı ölçüye yönelir: 50x100 kutu profil. Piyasada “100x50 profil” diye de anılan bu dikdörtgen kesit, 100 mm’lik yüksekliği sayesinde eğilmeye karşı iyi çalışır; 50 mm’lik genişliği ise onu 60x100 kadar ağır yapmaz. Aşağıda yedi et kalınlığının ağırlıklarını, iş türüne göre kalınlık seçimini, doğru montaj yönünü, komşu ölçülerle kıyaslamayı ve iki adım adım metraj örneğini bulacaksınız.
50x100 ile 100x50 aynı ürün mü, nerelerde kullanılır?
Evet, aynı üründür. Dikdörtgen kutu profilde ölçü yazılırken kenarların sırası değişebilir; 50x100, 100x50 ve “5x10 profil” ifadeleri aynı kesiti anlatır. Bizde fabrika boyalı olarak, 6 metrelik boylar halinde ve metre üzerinden satılır; en az alım 1 boydur. Stok rengi kırmızı tonlu fabrika boyasıdır, farklı RAL renkleri sipariş üzerine değerlendirilir. Kalınlık seçeneklerinin tamamı 50x100 boyalı kutu profil sayfasında yer alır.
Sahadaki başlıca kullanım alanları:
- Pergola ana kirişi: Kolonların üstüne oturan ve aşıkları taşıyan kiriş. Pergola kurgusunun genel mantığını pergola ve çardak için kutu profil yazımızda anlattık.
- Sundurma kirişi: Kapı önü ve otopark sundurmalarında örtüyü taşıyan yatay eleman.
- Büyük sürgü kapı kasası: Geniş araç kapılarında alt şase, üst kuşak ve ara dikmeler.
- Merdiven taşıyıcı: Dış merdivenlerde basamakları taşıyan yan limon.
- Asma kat ve platform kirişi: Atölye, depo ve dükkân içi platformlarda döşeme altı kiriş.
- Totem ve tabela iskeleti: Yüksek totemlerde ana dikme ya da çerçeve.
Önemli uyarı: Bu işlerin tamamı taşıyıcıdır. Yazıdaki kalınlık önerileri yalnızca sahadaki genel eğilimi gösterir. Kesit, et kalınlığı, açıklık, bağlantı ve ankraj detayları; örtü ağırlığı, rüzgâr ve kar yükü, kullanım yükü dikkate alınarak yetkili bir mühendisin statik hesabıyla netleştirilmelidir.
50x100 profil ağırlığı: kalınlıklara göre tablo
Aşağıdaki değerler fabrika boyalı 50x100 kutu profil için geçerlidir. Tam boy ağırlığı, metre ağırlığının 6 ile çarpılmasıyla bulunur.
| Et kalınlığı | kg/m | 6 m boy (kg) |
|---|---|---|
| 1,5 mm | 3,46 | 20,76 |
| 2 mm | 4,58 | 27,48 |
| 2,5 mm | 5,69 | 34,14 |
| 3 mm | 6,78 | 40,68 |
| 4 mm | 8,92 | 53,52 |
| 5 mm | 10,99 | 65,94 |
| 6 mm | 13,00 | 78,00 |
Tablodan çıkan pratik sonuç şu: 3 mm’lik tam boy 40 kg civarındadır ve iki kişi tarafından taşınabilir; 5 ve 6 mm’de boy başına 66–78 kg’a çıkıldığı için indirme ve montaj ekibini buna göre planlamak gerekir. Farklı ölçüleri tek listede toplamak isterseniz kutu profil ağırlık hesaplama sayfası işinizi kolaylaştırır.
Kalınlık seçimi: hangi iş için kaç mm?
Kalınlık seçerken üç soru sorun: Eleman taşıyıcı mı, açıklık ne kadar, bağlantı nasıl yapılacak? Cevaplara göre genel eğilim aşağıdaki gibidir.
- 1,5–2 mm: Taşıyıcı olmayan işler. Cephe çerçevesi, dekoratif kiriş görünümü, hafif tabela kasası, iç mekân bölme çerçevesi. Cıvatalı bağlantıda ince sacın ezilmemesi için pul ya da plaka kullanılmalıdır.
- 2,5 mm: Kısa açıklıklı ve hafif örtülü çardak kirişi, orta genişlikte bahçe kapısı kasası. 50x100x2,5 mm boyalı kutu profil metrede 5,69 kg ile hafif ama rijit bir çözüm sunar.
- 3 mm: Konut pergolası ana kirişi, sundurma kirişi, büyük sürgü kapı kasası. “50x100 3 mm profil” en sık sorulan kombinasyondur; 50x100x3 mm kaynakta rahat işlenir, menteşe ve teker bağlantılarında yeterli et sağlar.
- 4 mm: Merdiven taşıyıcı, yük alan platform kirişi, ağır kanatlı kapıların alt şasesi. 50x100x4 mm 3 mm’ye göre metrede 2,14 kg ağırdır.
- 5–6 mm: Dış ölçünün değişmemesi gereken ama yükün belirgin biçimde arttığı asma kat kirişleri ve yüksek totemler. 50x100x5 mm ve 6 mm bu sınıftadır; çoğu durumda bir üst kesite geçmek daha az çelikle aynı sonucu verebilir.
Et kalınlığı konusunu ölçüden bağımsız olarak daha geniş ele almak isteyenler için dikdörtgen kutu profil ölçüleri rehberi iyi bir başlangıçtır.
Uzun kenar yük yönünde olmalı
50x100’ün asıl avantajı, 100 mm’lik kenar yükle aynı doğrultuda konduğunda ortaya çıkar. Pergola ve sundurma kirişinde yük yukarıdan geldiği için profil “dik” yerleştirilir: 100 mm yükseklik, 50 mm genişlik. Aynı profil yatırıldığında, yani 50 mm yükseklikte kullanıldığında, eğilmeye karşı direnci belirgin biçimde düşer ve kiriş ortadan sarkabilir. Sürgü kapının alt şasesinde de durum aynıdır: kanat ağırlığı tekerlere düşey yük olarak iner, bu yüzden uzun kenar düşey çalışmalıdır. Totem gibi rüzgârın yandan zorladığı elemanlarda ise uzun kenarın rüzgâr yönüne bakması tercih edilir.
50x100 mü, başka bir ölçü mü?
Karşılaştırmada 3 mm ve 4 mm değerleri esas alındı. Metre ağırlığı benzer olan ölçülerde fark, kesitin geometrisinden gelir.
| Ölçü (mm) | 3 mm kg/m | 4 mm kg/m | Öne çıktığı durum |
|---|---|---|---|
| 40x80 | 5,37 | 7,03 | Kısa açıklıklı aşık, orta boy kapı kasası |
| 40x100 | 6,31 | 8,29 | Aynı yükseklik, daha dar ve hafif kiriş |
| 50x100 | 6,78 | 8,92 | Pergola ana kirişi, sürgü kapı şasesi, platform |
| 60x100 | 7,25 | 9,55 | Yanal burulmanın önemli olduğu kiriş |
| 80x80 | 7,25 | 9,55 | Her yönden yük alan kolon |
| 50x150 | 9,14 | 12,06 | Geniş açıklıklı ana kiriş |
Değerlendirme: 40x100, 50x100 ile aynı yüksekliğe sahiptir ve metrede yaklaşık 0,47 kg (3 mm) daha hafiftir; ancak dar gövdesi uzun açıklıklarda yana yatmaya daha yatkındır. 60x100 boyalı kutu profil 80x80 ile aynı çeliği içerir, fakat kiriş olarak kullanıldığında daha verimlidir. Açıklık büyüdüğünde 50x150 boyalı kutu profil 150 mm’lik yüksekliğiyle öne çıkar. Sık kullanılan bir pergola kurgusu, 80x80 kolon üzerine 50x100 ana kiriş ve 40x80 aşıktır.
İki örnek metraj ve ağırlık hesabı
Örneklerdeki ölçüler yöntemi göstermek içindir; kesin kesit ve kalınlık statik hesapla belirlenmelidir.
Örnek 1: 3 × 5 m bahçe pergolası, iki ana kiriş
Pergolanın uzun kenarı boyunca, kolonların üstüne 5,00 m’lik iki ana kiriş konacak; kalınlık 3 mm olarak düşünülüyor.
- Her boydan bir kiriş çıkar, geriye 1,00 m kalır: 2 boy.
- 3 mm ağırlık: 2 × 6 × 6,78 = 81,36 kg.
- Kiriş 4 mm seçilirse: 2 × 6 × 8,92 = 107,04 kg; fark 25,68 kg.
Kalan iki adet 1 m’lik parça, kolon başlığı takviyesi veya diyagonal payanda olarak kullanılabilir. Aşıklar ve kolonlar ayrıca hesaplanır.
Örnek 2: 5 m genişliğinde sürgü kapı kasası
Kanadın alt şasesi ve üst kuşağı 5,00 m, kanat içinde 1,80 m yüksekliğinde üç ara dikme olacak; tüm kasa 3 mm planlanıyor.
- Alt şase ve üst kuşak: her biri ayrı boydan, 2 boy (her boydan 1,00 m artar).
- Üç ara dikme: 3 × 1,80 = 5,40 m, tek boydan çıkar: 1 boy.
- Toplam 3 boy, ağırlık: 3 × 6 × 6,78 = 122,04 kg.
Dolgu elemanları, ray, teker ve kızak bu hesaba dahil değildir. Kanat ağırlığı arttıkça teker ve ray seçimi de en az profil kadar önem kazanır.
Sık sorulan sorular
50x100 profil ağırlığı metrede kaç kilogramdır?
1,5 mm’de 3,46 kg, 2 mm’de 4,58 kg, 2,5 mm’de 5,69 kg, 3 mm’de 6,78 kg, 4 mm’de 8,92 kg, 5 mm’de 10,99 kg ve 6 mm’de 13,00 kg’dır. Tam boy 20,76 kg ile 78,00 kg arasında değişir.
50x100 3 mm profil fiyatı neye göre değişir?
Fiyat metre üzerinden belirlenir ve büyük ölçüde çelik ağırlığıyla bağlantılıdır; 3 mm’lik bir boyda 40,68 kg çelik vardır. Miktar, renk, teslimat adresi ve piyasa koşulları da teklifi etkiler. Güncel değerler için boyalı kutu profil fiyatları sayfasına bakın.
100x50 profili yatay mı dikey mi koymalıyım?
Kiriş olarak kullanılıyorsa uzun kenar dikey, yani yükle aynı doğrultuda olmalıdır. Yatık montaj yalnızca yük taşımayan, görünüm amaçlı elemanlarda tercih edilebilir.
Pergola kirişi için 50x100 mü, 50x150 mi?
Kısa ve orta açıklıklarda 50x100 sık kullanılır. Kolonlar arası açıklık büyüdükçe veya örtü ağırlaştıkça 50x150 gündeme gelir. Kararı açıklık ve örtü bilgisiyle birlikte mühendisinize bırakın.
Hangi ilçelere teslimat yapıyorsunuz?
İstanbul içine aynı gün teslimat yapıyoruz; Türkiye geneline nakliye ile sevkiyat da mümkündür. Bahçeli konut yoğunluğu nedeniyle bu ölçünün sık istendiği bölgeler için Sarıyer boyalı kutu profil, Beykoz’da kutu profil ve Tuzla’da boyalı kutu profil sayfalarına göz atabilirsiniz.
Kiriş listenizi hazırlayın, teklifi aynı gün alın
Kiriş boylarını, adetleri ve et kalınlıklarını bir liste halinde teklif formu, WhatsApp ya da telefonla gönderin; nakliye dahil fiyatı aynı gün iletelim. Satış noktamız Ümraniye’dedir ve faturalı satış yapıyoruz. Tüm kalınlıkları tekrar görmek için 50x100 boyalı kutu profil sayfasına dönebilirsiniz.
