Dikdörtgen kutu profil ölçüleri, ince dekoratif çıtalardan ağır çelik konstrüksiyon kirişlerine kadar çok geniş bir yelpazeyi kapsar. Doğru ölçüyü seçmek yalnızca “hangisi yeterince güçlü” sorusu değildir; profilin hangi yönde yük alacağı, nasıl yerleştirileceği ve kaç kilo çeliğe para ödeyeceğiniz de bu seçime bağlıdır. Bu rehberde 10x20’den 200x300’e kadar tüm dikdörtgen ölçüleri, mevcut et kalınlıklarını ve tipik kullanım alanlarını tek tabloda topladık; ardından kare profille farkı ve seçim adımlarını anlattık.
Dikdörtgen kutu profil ölçüsü nasıl okunur?
Ölçü, kesitin dış kenarlarını milimetre cinsinden verir: 40x80 kısa kenarı 40 mm, uzun kenarı 80 mm olan profildir. Üçüncü değer et kalınlığıdır; “40x80x2” ifadesi 2 mm et kalınlığını gösterir. Bizde toplam 45 ölçü bulunur; bunların 27’si dikdörtgen, 18’i karedir. Tüm dikdörtgen ölçüler fabrika boyalı olarak 6 metre boy halinde, metre üzerinden fiyatlandırılarak ve en az 1 boy olarak satılır. Genel ürün grubunu dikdörtgen boyalı kutu profil sayfasında inceleyebilirsiniz.
Et kalınlığı her ölçüde aynı aralıkta değildir. Küçük kesitlerde 1,2 mm’den başlayan seçenekler büyüdükçe kalınlaşır; en büyük ölçülerde 10 mm’ye kadar çıkar. Bu yüzden önce ölçüyü, sonra o ölçüde mevcut kalınlıkları kontrol etmek gerekir.
Tüm dikdörtgen kutu profil ölçüleri
Aşağıdaki tablo mevcut tüm dikdörtgen ölçüleri, her ölçünün et kalınlığı aralığını ve sahada en sık görülen kullanımlarını gösteriyor. Taşıyıcı kullanımlar yalnızca genel fikir verir; kesin kesit statik hesapla belirlenmelidir.
| Ölçü (mm) | Et kalınlığı | Tipik kullanım |
|---|---|---|
| 10x20 | 1,2–1,5 mm | Dekoratif çıta, mobilya detayı, hafif dolgu |
| 10x30 | 1,2–2,5 mm | İnce dolgu çıtası, paravan, panjur lameli |
| 15x25 | 1,2–2,5 mm | Dekoratif dolgu, raf detayı |
| 20x30 | 1,2–3 mm | Çit dolgusu, hafif çerçeve |
| 20x40 | 1,2–4 mm | Çit kuşağı, küpeşte, kapı ara kaydı |
| 30x40 | 1,2–3 mm | Kapı kanadı çerçevesi, raf kirişi |
| 30x50 | 1,2–5 mm | Küpeşte, kapı kasası, hafif kiriş |
| 20x60 | 2 mm | Dekoratif lamel, cephe çıtası |
| 40x60 | 1,2–5 mm | Bahçe kapısı kasası, tezgâh şasesi, hafif aşık |
| 40x80 | 1,5–5 mm | Pergola ve sundurma aşığı, ara kiriş |
| 60x80 | 1,5–6 mm | Hafif kiriş, platform ara elemanı |
| 50x90 | 1,5–6 mm | Aşık, tabela konstrüksiyonu |
| 40x100 | 1,5–6 mm | Dar ve yüksek aşık, geniş lamel |
| 50x100 | 1,5–6 mm | Çatı aşığı, ara kiriş |
| 60x100 | 2–6 mm | Kiriş, sundurma taşıyıcısı |
| 60x120 | 2–6 mm | Pergola çevre kirişi, gölgelik kirişi |
| 80x100 | 2–6 mm | Kiriş, kolon bağlantı elemanı |
| 50x150 | 2–5 mm | Yüksek lamel, uzun açıklıklı aşık |
| 80x120 | 2–8 mm | Ana kiriş, platform taşıyıcısı |
| 80x140 | 2,5–8 mm | Ana kiriş |
| 100x120 | 2,5–8 mm | Kolon ve kiriş |
| 80x160 | 3–8 mm | Uzun açıklıklı kiriş |
| 100x150 | 3–8 mm | Ağır kiriş, çelik konstrüksiyon |
| 100x200 | 3–8 mm | Ağır kiriş, büyük açıklık |
| 150x200 | 3–8 mm | Endüstriyel taşıyıcı |
| 150x250 | 4–10 mm | Büyük ölçekli taşıyıcı sistem |
| 200x300 | 5–10 mm | Ağır çelik konstrüksiyon |
Her ölçünün kalınlığa göre kg/m değerlerini kutu profil ölçüleri ve ağırlık tablosu yazısında, metraja göre toplam ağırlığı ise ağırlık hesaplama aracında bulabilirsiniz.
Kare ile dikdörtgen profil arasındaki fark: eğilme yönü
Kare profil iki eksende de aynı dayanıma sahiptir; yük hangi yönden gelirse gelsin aynı davranır. Bu yüzden kolon, dikme ve her yönden darbe alabilecek elemanlarda kare boyalı kutu profil pratik bir tercihtir. Dikdörtgen profil ise iki yönde farklı davranır: uzun kenarı yük yönüne paralel, yani dikey yerleştirildiğinde eğilmeye karşı belirgin şekilde daha dirençlidir. Aynı profil yan yatırılırsa bu avantaj kaybolur, hatta aynı ağırlıktaki kareden daha zayıf kalır.
Bunu somut görmek için aynı kg/m değerine sahip çiftlere bakın; çelik miktarı ve dolayısıyla ağırlık aynıdır, fark yalnızca kesitin şeklidir:
- 20x40 ile 30x30: 2 mm’de ikisi de 1,76 kg/m.
- 30x50 ile 40x40: 2 mm’de ikisi de 2,39 kg/m.
- 40x60 ile 50x50: 2 mm’de ikisi de 3,01 kg/m.
- 40x80 ile 60x60: 2 mm’de ikisi de 3,64 kg/m.
- 60x120 ile 90x90: 3 mm’de ikisi de 8,20 kg/m.
- 100x200 ile 150x150: 4 mm’de ikisi de 18,34 kg/m.
Sonuç basit: yük tek yönden, özellikle yukarıdan geliyorsa (kiriş, aşık, küpeşte, raf kirişi) dikdörtgen profili dik koyarak aynı çelikle daha rijit bir eleman elde edersiniz. Yük her yönden gelebiliyorsa ya da eleman dikey bir kolon ise kare daha dengeli bir çözümdür.
Ölçü gruplarına hızlı bakış
27 dikdörtgen ölçüyü tek tek ezberlemek yerine dört gruba ayırarak düşünmek seçimi kolaylaştırır:
- Çıta ve dolgu grubu (10x20 – 20x30): Yük taşımayan, görsel ve tamamlayıcı elemanlar içindir. Çit ve korkuluk dolgusu, paravan, mobilya detayı ve dekoratif lameller bu gruptan seçilir. Et kalınlığı 1,2–3 mm aralığında kalır, ağırlıkları metrede 1 kg’ın altındadır ya da ona yakındır.
- Kuşak ve çerçeve grubu (20x40 – 40x60): Konut ve bahçe işlerinin bel kemiğidir. Çit kuşağı, küpeşte, kapı kanadı ve kasası, raf kirişi gibi elemanlarda kullanılır. Bu grupta et kalınlığı seçeneği geniştir; aynı ölçüyü hafif bir dekoratif işte de, kaynaklı bir atölye tezgâhında da kullanabilirsiniz.
- Aşık ve hafif kiriş grubu (40x80 – 80x100): Pergola, sundurma, gölgelik ve tabela konstrüksiyonlarında aşık, ara kiriş ve çevre kirişi olarak karşımıza çıkar. Bu gruptan itibaren profilin yerleşim yönü belirleyici hale gelir.
- Ağır taşıyıcı grubu (50x150 – 200x300): Uzun açıklıklı kirişler, platformlar ve çelik konstrüksiyonlar içindir. Et kalınlıkları 2 mm’den 10 mm’ye çıkar, tek boyun ağırlığı yüzlerce kilogramı bulabilir. Bu gruptaki seçimler her zaman proje ve statik hesap üzerinden yapılmalıdır.
Doğru dikdörtgen ölçüyü seçmek için 5 adım
- Elemanın görevini belirleyin. Dekoratif mi, dolgu mu, kuşak mı, kiriş mi? Dekoratif ve dolgu işlerinde 10x20, 10x30 ve 20x30 gibi küçük ölçüler yeterlidir.
- Yük yönünü tespit edin. Yük yukarıdan geliyorsa uzun kenarı dikey planlayın. Örneğin bir sundurma aşığında 40x80 boyalı kutu profil 80 mm’lik kenarı dikey gelecek şekilde konur.
- Açıklığı ölçün. İki mesnet arasındaki mesafe uzadıkça kesit yüksekliği artmalıdır. Kısa açıklıklı küpeştede 20x40 veya 30x50 yeterken, pergola çevre kirişinde 60x120 boyalı kutu profil gibi kesitler gündeme gelir.
- Et kalınlığını seçin. Aynı dış ölçüde kalınlık artınca dayanım ve ağırlık birlikte artar. Kaynak yapılacaksa çok ince etlerden kaçının.
- Taşıyıcı işlerde mühendise danışın. Pergola, sundurma, platform ve tabela gibi işlerde, özellikle 100x200 boyalı kutu profil ve üzeri ağır kesitlerde, kesit ve bağlantılar yetkili bir mühendisin statik hesabıyla belirlenmelidir.
Sık yapılan hatalar
- Profili yatık monte etmek: Kirişte uzun kenarın yatay kalması, dikdörtgen profilin en büyük avantajını yok eder.
- Kolonda dikdörtgen kullanmak: Her yönden yük alan kolonlarda ince yöndeki zayıflık sorun yaratabilir; çoğu durumda kare daha doğrudur.
- Yalnızca dış ölçüye bakmak: 60x120 2 mm ile 60x120 6 mm arasında yaklaşık üç kat ağırlık farkı vardır (5,53 ve 15,83 kg/m). Et kalınlığı mutlaka belirtilmelidir.
- Mevcut kalınlığı kontrol etmemek: Örneğin 20x60 yalnızca 2 mm, 200x300 ise 5 mm ve üzeri seçeneklerle bulunur.
- Bağlantı detayını unutmak: Farklı genişlikteki profiller birleşirken kaynak yüzeyi ve hizalama önceden planlanmalıdır.
- Siparişte yönü ve ölçü sırasını karıştırmak: 40x80 ile 80x40 aynı profildir; ancak çizimde hangi kenarın dikey geleceğini not etmezseniz montajda profil yanlış yönde kaynatılabilir. Parça listesine “uzun kenar dikey” notunu düşmek basit ama etkili bir önlemdir.
- Toplam ağırlığı hesaplamamak: Büyük kesitlerde birkaç boy bile ciddi bir yük oluşturur; araç, indirme ve taşıma planı ağırlığa göre yapılmalıdır.
Ölçünüzü seçtiyseniz teklif alın
Ölçü, et kalınlığı ve metre bilgilerinizi teklif formu, WhatsApp ya da telefonla iletin; nakliye dahil fiyatı aynı gün paylaşalım. Satış noktamız Ümraniye’dedir; ayrıntılar Ümraniye boyalı kutu profil sayfasında. İstanbul içine aynı gün teslimat yapıyoruz; atölye ve sanayi işleri için Başakşehir boyalı kutu profil ve Tuzla’da kutu profil sayfalarına da göz atabilirsiniz.
